KARAMANOĞULLARI DÖNEMİ SANAT VE MİMARİSİ

KARAMAN

Yedi bin yıllık zengin bir tarihi olan Karaman, Tarihi eserler yönünden zengindir. Başlıcaları şunlardır:

Ermenek Kalesi : Firan Kalesi olarak da bilinir. Ermenek ilçesinde, şehrin kuzeyindeki kayalıklar üzerine kurulmuştur. Kimin tarafından ve ne zaman yapıldığı belli değildir. Osmanlı Devletinin son devrine kadar önemini korumuş, son devirde ise zindan olarak kullanılmıştır.

Mennan Kalesi : Ermenek ilçesinde Erik Deresi ile Ermenek Suyunun birleştiği yere yakın bir tepe üzerine kurulmuştur. Kalede pek çok yapı kalıntısı vardır.

Karaman Kalesi : On ikinci asırda Anadolu Selçukluları tarafından yapılmıştır. İç içe üç surdan meydana gelen kalede yalnız içkale sağlam olarak günümüze kadar gelmiştir. Dış kaleden günümüze pek az iz kalmıştır.

Yunus Emre Câmii ve Tekkesi : Sinle Mahallesinde, cami, türbe, zaviye ve hazire bölümlerinden meydana gelen bir külliyedir. On dördüncü asırda yaptırıldığı tahmin edilmektedir. Yunus Emre ve hocası Tabduk Emre’nin medfun bulunduğu söylenir.

Nuhpaşa Câmii : Koçakdede Mahallesinde Nuh Paşa tarafından 1596’da yaptırılmıştır. Tek kubbeli olan cami Osmanlı mimari tarzını aksettirir.

Hacı Beyler Câmii : Karamanoğlu Emir Seyfeddîn Hacı Bey tarafından 1356’da yaptırılmıştır.

Aktekke (Vâlide Sultan Câmii) : Karamanoğlu Alâeddîn Ali Bey tarafından 1370’de Mevlânâ’nın annesi Mü’mine Hâtun için yaptırılmıştır. Taş mihrabın solunda Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmi hazretlerinin annesi, hanımı ve çocuklarına ait mezarlar vardır.

Arapzâde Câmii : Hatip Mahallesindedir. Karamanoğlu Alâeddîn Halil Bey 1374’de Karamanoğulları döneminde yaptırmıştır.

Çelebi Mescidi : Gazi Dükkan Mahallesindedir. Kitabesi yoktur. Karamanoğulları tarihinde yapıldığı tahmin edilmektedir. Minare ahşaptır.

Dikbasan Câmii : Şahruh Mahallesinde 1493’de yapılmıştır. Üç kapısı vardır. Minberi ahşaptır. Birçok defa tamir görmüştür.

Ulu Câmii : Kazımkarabekir ilçesindedir. On dördüncü asırda yapılmıştır. Anadolu Türk çini sanatının 15. asra kadar olan en güzel örneklerini toplamıştır.

İlisra Ulu Câmii : Kazımkarabekir ilçesinde bağlı. Ahşap olarak yapılan cami 1533’de tamir edilmiştir.

Ulu Câmii : Ermenek ilçesinde Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından 1302’de yaptırılmıştır.

Sipas Câmii : Ermenek ilçesi Çınarlısu Mahallesindedir.

Mimar Emir Rüstem Paşa Câmii : Ermenek ilçesi Meydan Mahallesindedir.

Akça Mescid : 1300’de Hacı Ferruh Bey tarafından yaptırılmıştır.

Hâtuniye Medresesi : 1381’de Sultan Birinci Murâd Hanın kızı ve Karamanoğlu Alâeddîn Beyin hanımı Nefise Sultan tarafından yaptırılmıştır.

Emir Mûsa Medresesi : On dördüncü asır ortalarında Emir Burhâneddîn Mûsa Bey tarafından yaptırılmıştır.

İbrâhim Bey İmâreti Medresesi : Karamanoğlu İbrâhim Bey 1432’de yaptırmıştır.

Tol Medresesi : Ermenek ilçesinde Karamanoğlu Emir Mûsa Bey tarafından 1339’da yaptırılmıştır.

Karamanoğlu İmâreti ve Türbesi : Ermenek ilçesine bağlı Balkusan köyündedir.

Alâeddîn Bey Kümbeti : Karamanoğlu Alâeddîn Bey için yaptırılmıştır.

Bıçakçı Köprüsü : Karaman – Ermenek yolunda Göksü Çayı üzerindedir.

Ala Köprü : Ermenek ilçesinde Karamanoğulları döneminde yaptırılmıştır.

Karamanoğulları Dönemi Sanat ve Mimarisi

KARAMANOĞULLARI DÖNEMİ SANAT VE MİMARİSİ

Karaman ve çevresindeki Türk-İslam sanatı, özelliklerine ve devirlerine göre, Selçuklu, Karamanoğlu ve Osmanlı olarak üç grupta incelenebilir. Bunlardan Selçuklular'dan kalan yapıların çoğu, daha sonra yapılan savaşlar ve talanlar sonucunda, yok olmuştur. Osmanlılar dönemine ait, çeşmeler ve birkaç cami dışında fazla eser yoktur.

Karamanoğulları Beyliği (1250-1487) döneminden kalma birçok cami, mescid, türbe ve medrese gibi yapılar yer yer muhafaza edilmiştir. Mimari, Selçuklu geleneğinin bir devamı gibidir. Sütunlar ve kemerler üzerine düz çatı ile örtülü, bazen mihrap önü kubbesi bulunan camiler ile tek kubbeli camiler çoğunluktadır. Karamanoğlu Devrinde dini yapılarda görülen bir yenilik de, camilerin önüne eklenen son cemaat yeridir. Mimaride bazen duvar, taban ve portaller mermerden yapılmış veya mermer kaplanmıştır. Yüksek minareli yapılar görülmektedir.

Tezyinatta Selçuklular'da yerleşik taş işçiliği uygulaması, geometrik örgü şeridi, kıvrık dal ve yazı, Karamanoğulları'nda aynen devam etmiştir. Hatuniye Medresesi portali, taş işçiliğinde birbirinden değişik şekillerin irileşmesi, geometrik ve bitkisel tezyinatın bir uyum içinde karıştırılması, birbirinden değişik tezyini, şekillerin içlerinin doldurulması en önemli özelliklerdir.

Karamanoğulları çinicilikte, Selçuklu çini sanatını aynen devam ettirmişlerdir. Hatuniye Medresesi'nin eyvan çinileri, Kazımkarabekir Camisi'nin Mihrabı, İbrahim Bey İmareti'nin, Çinili Köşk'te bulunan, nesih yazı ve bitkisel süslerle tezyin edilmiş mihrabı, yüksek düzeyde yapılmış çinilerdir. Bu çinilerle süslemeler, sıraltı kesme çini mozayik tekniğindedir. Çinilerde, bitkisel, geometrik işlemelerin yanısıra, kuş ve ceylan tasvirleri de görülür.

Karaman ve çevresinde tescil edilerek koruma altına alınmış 28 türbe ve mezar, 66 cami ve mescid, 8 hamam, 2 han, 3 medrese, l bedesten, 9 köprü bulunmaktadır.

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !